Lục Hòa

07/11/201012:00 SA(Xem: 6957)
Lục Hòa

LỤC HÒA

 

 Tâm Tường - Lê Đình Cát

Trong cuộc sống chung đụng hàng ngày của nhân loại, nhiều lúc đưa đến sự bất hòa. Nó đã khiến cho con người chia rẻ, xa cách. Nhận biết được tầm tai hại của sự bất hòa cũng như những lợi ích của đức tính nhu hòa rất quan trọng và cần thiết trong cuộc sống tập thể, nên Đức Phật đã chế rta pháp Lục Hoà để cho các hàng đệ tử của ngài tuân giữ.

 Lục: là sáu (6), Hòa: là hoà hợp, hòa thuận.

Lục Hòa là sáu món Hòa Kỉnh, là sáu phương pháp cư xử với nhau cho hòa hợp, đồng đều nhau từ vật chất đến tinh thần…Từ lời nói đến việc làm. Chữ “hòa” ở đây có một ý nghĩa, một mục đích tiến tới chổ cao đẹp, để giải tỏa những sự bất đồng với nhau; chứ không phải “hòa” một cách nhu nhược (ai nói gì cũng gật , ai làm gì cũng ừ). “Hòa” này không có nghĩa là mình phải mềm lòng, sợ hãi nghe theo cho qua chuyện, hay là dùng nó như một “phương tiện” trong giai đoạn chờ thời, khi thế đến lại chiến. “Hòa” ở đây nhằm mục đích là cố đem lại hòa khí cho tất cả mọi người, tạo hạnh phúc chung mà không có sự so đo hơn thiệt giữa người và ta.

Lục Hòa gồm có: Thân hòa, Khẩu hòa, Ý hòa, Giới hòa, Lợi hòa và Kiến hòa.

1.- Thân hòa đồng trú (cùng ở một nơi với nhau).

Cùng sống chung dưới một mái chùa như các vị xuất gia, cùng ở trong một ngôi nhà như trại lính, hay trong một đoàn thể hoặc một tổ chức; cùng có y phục giống nhau, tất cả mọi công việc cùng đồng chung cả như: (cùng ăn, cùng ở, cùng học cùng làm, cùng chơi) như vậy thì cùng phải hòa với nhau. Không dùng uy quyền, thế lực hay sc mạnh để lấn áp, đánh đập nhau. Phải biết sống có trên có dưới, có trước có sau “trên thuận dưới hòa”, không lộn xộn, vô trật tự.

 

Là đoàn sinh Gia Đình Phật Tử, tuy không phải là ruột thịt nhưng tất cả chúng ta đều là con chung của Đức Phật, có cùng chung một lý tưởng, một mục đích thì phải lấy hòa khí làm đầu, không được chia phe phái, ỷ mạnh hiếp yếu, cậy đông lướt ít. Hãy đối xữ và chung sống với nhau một cách hòa hợp, hãy chung lưng đấu cật, thương yêu đùm bọc lẫn nhau.

2.- Khẩu hòa vô tranh (lời nói ôn hòa không tranh cãi nhau).

 Khi con người sống chung bên nhau muốn thân được an lành thì phải luôn giữ gìn từ lời nóí, cách xử thế cho thật ôn hòa và nhã nhặn; không nên dùng lời nói thô ác, cãi mắng nhau. Nhiều người ở chung với nhau, thân hòa nhưng khẩu bất hòa, ăn thua nhau từng lời nói, tìm cách mỉa mai, châm chọc nhau cuối cùng sinh ra bất hòa giận hờn. thù ghét và chia rẻ không nhìn mặt nhau.

 

Là đoàn sinh Gia Đình Phật Tử thì lời nói, cử chỉ phải luôn dịu dàng, hòa nhã; không dùng lời nói thô ác, cãi mắng, gây gỗ nhau. Nếu có điều gì phật ý thì phải dùng lời nói ôn tồn, hòa nhã để cùng nhau bàn luận, giải thích để hầu mong tìm một giải pháp tốt đẹp và thông cảm nhau; đó chính là tâm của người Phật Tử.

3.- Ý hòa đồng duyệt (ý kiến cùng dung hòa với nhau).

 

Sự suy nghĩ của chúng ta rất quan trọng vì nó phát sinh ra ý, và từ đó là động lực khiến khẩu và thân tạo ra nghiệp (hòa hoặc bất hòa). Vì thế cho nên bất cứ ở đâu (trong gia đình hay ngoài đoàn thể) chúng ta cần phải giữ tâm tư và ý nghĩ của mình cho vui vẻ. Vậy trước khi làm một việc gì chúng ta phải hỏi ý kiến nhau cho đồng nhất, sau khi toàn thể thỏa thuận mới thi hành; như vậy thì công việc mới thành tựu dễ dàng và giữ được niềm hòa khí cho nhau; trái lại nếu mỗi một người, một nhóm tự ý làm theo ý riêng của mình thì không có sự đồng nhất rồi sanh ra chê bai, chống đối, ganh tỵ, đố kỵ nhau thì khó có thể đi đến một sự hòa hảo của thân và miệng được. Chúng ta phải tránh một điều rất tai hại là không nên vì bị áp lực hay vì sự cả nể lẫn nhau mà có sự hòa thuận gượng ép, giả tạo; thì sự thuận hòa đó không thể lâu dài được, vì không sớm thì muộn cũng có một sự xung đột ngấm ngàm sẽ lộ rõ ra trong những lời nói hay từ hành động…Thì khi đó vấn đề sẽ đi đến một kết cục chia rẻ rất trầm trọng.

 

Vậy tốt hơn hết khi đã cùng chung sống với nhau trong một tổ chức, một đoàn thể, chúng ta cần phải đối xử thành thật với nhau, phải luôn giữ tâm ý vui vẻ và hòa thuận. Muốn được như vậy chúng ta phải nuôi dưỡng ý tốt đẹp với nhau, luôn cư xử với nhau thật ôn hòa, nhã nhặn từ từng hành động, lời nói của mình đối với những người xung quanh. Phải luôn thực hành hạnh hỷ xả; có nghĩa là nên quên đi những sự buồn phiền, hờn giận và tha thứ những lỗi lầm của người khác mà xả bỏ ra ngoài chớ đừng để mãi trong lòng. Có như thế thì tâm chúng ta mới luôn được thanh thản, vui vẻ, ý nghĩ mới sáng suốt và từ đó chúng ta đối xử với nhau một cách hiền hòa; như vậy đã không những có ý nghĩa cho đời sống tinh thần của chính bản thân mình mà còn đem đến một niệm hòa khí cho tập thể nữa.

4.- Giới hòa đồng tu (cùng nhau giữ gìn giới luật để tu học).

Trong một đoàn thể, một tổ chức bao giờ cũng lấy kỉ luật làm đầu; phải cùng nhau giữ gìn luật lệ, quy tắc, phải luôn thượng tôn trật tự, kính trên nhường dưới, thứ lớp đàng hoàng, khi đó chúng ta mới có thể dễ dàng sống chung và làm việc với nhau một cách thân thiện lâu dài được.

 

Là một đoàn sinh Gia Đình Phật Tử phải luôn tuân theo luật lệ chung trong nội quy của Gia Đình Phật Tử.

Ví dụ: Khi đi sinh hoạt thì phải mặc đồng phục, mang huy hiệu, đi đúng giờ, vâng lời anh chị Trưởng, giữ gìn im lặng trong lúc lễ Phật.v.v…Nếu trong một đơn vị mà ai muốn làm điều gì thì làm theo ý thích của mình, không tuân theo 5 điều luật và nội quy của Gia Đình…Đoàn sinh thì luôn cãi lời anh chị Trưởng , một đơn vị mà không có quy tắc, khuôn phép và vô kỉ luật như vậy thì các em đoàn sinh sẽ chán nản và phụ huynh sẽ bất tín nhiệm và không sớm thì muộn cũng sẽ bị tan rã.

5.- Lợi hòa đồng quân (mọi phúc lợi đồng chia đều cho nhau).

Những quyền lợi, tặng phẩm nhận được (tiền tài, vật thực, đồ dùng…) đồng chia đều cho nhau, không giữ riêng, hay dành phần nhiều về mình, không thiên vị và phải lấy sự công bằng làm trọng. Có như vậy chúng ta mới giữ được sự trong sạch và hòa thuận trong tập thể được.

6.- Kiến hòa đồng giải (thấy biết phải chỉ bày cho nhau cùng hiểu).

 

Vì cái nhìn thấy, sự hiểu biết và cách suy nghĩ của mỗi người đều khác nhau; do khả năng, trình độ và tuổi tác nên về sự hiểu biết và nhận thức sự việc cũng có phần sai khác. Không ai hoàn toàn đúng, mà cũng chẳng có ai hoàn toàn sai. Vì vậy khi chúng ta đã khám phá ra được điều gì mới lạ, hoặc có những ý kiến hay thì chúng ta nên giải bày sự hiểu biết của mình cho mọi người để cùng góp y, dìu dắt nhau trong sự học và hành. Ngược lại nếu chúng ta ích kỷ cố giữ lại cho riêng mình thì đó là một tánh xấu, và từ đó chính ta đã tạo nên sự nghi ngờ, đố kỵ với những người xung quanh để rồi chính ta đã tự tạo ra một sự chia rẽ, bất hòa vậy.

 

Lục hòa là sáu (06) món Hòa Kỉnh trong phương pháp xử thế hay nhất mà chính Đức Phật đã đặt ra để làm nguyên tắc căn bản cho các bậc xuất gia chung sống với nhau; và chính các ngôi chùa, các Tòng Lâm có hàng trăm, hàng ngàn Tăng, Ni chúng đã sống theo sáu món Hòa Kỉnh này…Và ngay cả ngoài đời nếu chúng ta giữ được hòa khí trong sự sống chung của một tổ chức, hay đoàn thể thì đó là một điều đáng quý vậy.

 

Là đệ tử của Đức Phật và là một đoàn sinh Gia Đình Phật Tử; chúng ta phải ghi nhớ và thực hiện một cách triệt để sáu món Hòa Kỉnh kể trên, thì chắc chắn sẽ đem lại được sự an vui, hạnh phúc cho mình, cho người và cho tổ chức. Không còn cảnh nào cao đẹp hơn khi nhìn vào một một đoàn thể mà trên thuận dưới hòa và anh chị em, bạn bè biết thương yêu, giúp đở, dìu dắt và nhường nhịn nhau từng lời nói, việc làm, cùng chìa xẻ những sung sướng , khổ cực và cảm thông nổi buồn vui với nhau…

 

Vậy thì chúng ta phải luôn nhớ và cố gắng thực hành sáu pháp Hòa Kỉnh trong cuộc sống của chúng ta . Vì đó chính là những hạnh nguyện của người con Phật là luôn muốn đem đến sự an vui, hòa thuận cho chính bản thân, xã hội và giống nòi vậy.


Tâm Tường - Lê Đình Cát

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn